قطعات لباسشویی بوش در کنگاور

کنگاور یکی از شهرهای کهن و تاریخی استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر در دشتی حاصل‌خیز و در مسیر اصلی همدان به کرمانشاه قرار گرفته است. کنگاور به دلیل پیشینه تاریخی غنی و وجود یکی از مهم‌ترین بناهای باستانی ایران، معبد آناهیتا، شهرت فراوانی دارد.

موقعیت جغرافیایی و نام‌گذاری

کنگاور در شرقی‌ترین قسمت استان کرمانشاه واقع شده و دروازه ورودی این استان از سمت شرق محسوب می‌شود. این شهر با ارتفاع حدود ۱۵۰۰ متر از سطح دریا، آب و هوایی مطبوع و اقلیمی سرسبز دارد که حاصل قرار گرفتن در دامنه رشته‌کوه‌های زاگرس است. کنگاور از شمال و شرق با استان همدان، از جنوب غربی با استان لرستان و از شمال غربی با شهرستان سنقر همسایه است.

درباره نام “کنگاور” روایت‌های مختلفی وجود دارد. برخی آن را به معنی “عمارت خوب و باشکوه” می‌دانند و این نام را با وجود معبد آناهیتا در این شهر مرتبط می‌دانند. برخی دیگر نیز “کنگاور” را به معنای “قلعه کنگه” تفسیر کرده‌اند.

تاریخچه و قدمت

شهرستان کنگاور دارای پیشینه‌ای بسیار کهن است و قدمت آن با توجه به تپه باستانی گودین‌تپه، به بیش از هفت هزار سال پیش بازمی‌گردد. این منطقه در دوره‌های مختلف تاریخی، از جمله مادها، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان، سلجوقیان، صفویان و قاجاریان، محل سکونت و حیات بوده است.

معبد آناهیتا، شاخص‌ترین اثر تاریخی کنگاور، قدمت این شهر را به دوران باستان گره می‌زند. این معبد که برای نیایش الهه آب و باروری (آناهیتا) ساخته شده، در دوره‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی نقش پررنگی داشته است. رونق این معبد در سفرنامه‌های مسیر راه غربی ابریشم نیز ذکر شده است. پس از ورود اسلام به ایران، این معبد دستخوش تغییراتی شد.

معبد آناهیتا

معبد آناهیتا بدون شک مهم‌ترین و مشهورترین جاذبه کنگاور و یکی از بزرگ‌ترین بناهای سنگی ایران پس از تخت جمشید است. این بنا در مرکز شهر کنگاور و بر روی تپه‌ای طبیعی به ارتفاع حدود ۳۲ متر ساخته شده است. این سازه عظیم به صورت چهارضلعی و در ابعاد تقریبی ۲۰۹ در ۲۲۴ متر بنا شده است.

• معماری: معبد آناهیتا دارای پلکان‌هایی در دو طرف است که بازدیدکنندگان را به بخش‌های بالایی هدایت می‌کند. ستون‌های این بنا با ارتفاع قابل توجه، بدون نقش و نگار هستند اما از لحاظ معماری بسیار چشمگیرند.
• کاربری: در مورد کاربری دقیق این بنا، نظرات متفاوتی وجود دارد. برخی آن را معبدی برای پرستش آناهیتا (الهه آب و فراوانی) می‌دانند، در حالی که عده‌ای دیگر آن را یک کاخ نیمه‌کاره مربوط به دوران ساسانی یا حتی محلی برای شکار و تفریح پادشاهان قلمداد می‌کنند.
• ثبت ملی: معبد آناهیتا در سال ۱۳۱۰ خورشیدی با شماره ۳۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سایر جاذبه‌های گردشگری و تاریخی

علاوه بر معبد آناهیتا، کنگاور دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی دیگری نیز است:

• گودین‌تپه: یک تپه باستانی با قدمت هفت هزار ساله که اطلاعات ارزشمندی از تمدن‌های کهن منطقه به دست می‌دهد.
• سراب فش: یکی از سراب‌های زیبای منطقه با طبیعت سرسبز که مقصدی عالی برای گردش و آب‌تنی است. این روستا همچنین به دلیل تولید سازهای سنتی مانند تنبور و سه‌تار شهرت دارد.
• سراب خرم‌آباد (سراب بوجان): در فاصله ۱۰ کیلومتری شمال کنگاور، یک چشمه آهکی مهم برای آبیاری زمین‌های کشاورزی و پرورش ماهی.
• حمام قدیمی توکل: یک بنای تاریخی دیگر در شهر کنگاور.
• عمارت ساری اصلان: یادگار دوران قاجار که در مرکز شهر کنگاور پابرجا مانده است.
• امامزاده ابراهیم و امامزاده باقر: از اماکن مذهبی شهرستان.
• معادن تاریخی: مانند معدن چلمران (شلمران)، باغ ملی، اله دانه و قوره جیل که سنگ‌های مورد نیاز برای ساخت معبد آناهیتا را تامین می‌کردند.

اقتصاد و زبان

اقتصاد کنگاور بر پایه کشاورزی (به ویژه گندم)، صنایع کارخانه‌ای مانند تولید ادوات کشاورزی و سنگ‌بری، و صنایع دستی از جمله معرق، منبت، گلیم و جاجیم‌بافی استوار است.

مردم شهر کنگاور و حومه به زبان کردی جنوبی صحبت می‌کنند. همچنین گویش‌های لری، فارسی و لکی نیز در برخی روستاها و بخش‌های شهرستان متداول است.

کنگاور با تلفیقی از تاریخ غنی، آثار باستانی چشمگیر و طبیعت دل‌نشین، یکی از مقاصد جذاب برای علاقه‌مندان به فرهنگ و طبیعت‌گردی در استان کرمانشاه است.